Hoe lang duurt de overgang? Fases en duur in 2026

De overgang duurt bij de meeste vrouwen niet een paar maanden, maar jaren: perimenopauze, menopauze en postmenopauze samen beslaan gemiddeld 7 tot 10 jaar, met grote individuele verschillen in klachten en duur.

Kort samengevat

Hoe lang duurt de overgang? Perimenopauze (de fase met wisselende hormoonspiegels en onregelmatige cycli) duurt gemiddeld 4 tot 8 jaar. De menopauze zelf is geen periode maar één moment: de dag waarop je 12 maanden achter elkaar niet hebt gemenstrueerd, in Nederland gemiddeld rond je 51e. Daarna volgt de postmenopauze, die voor de rest van je leven doorloopt en waarin botmassaverlies (10 tot 20% in de eerste vijf jaar) een reëel aandachtspunt is. Bij Menovia wordt de fase waarin je zit vastgesteld via bloedonderzoek (FSH boven 25 tot 30 IE/L is een indicator) en niet via een gok op basis van leeftijd alleen. Advies: laat de duur en fase van jouw overgang objectief vaststellen voordat je een behandelplan kiest, want 'de overgang' is voor elke vrouw een ander tijdspad.

Waarom dit ertoe doet

De term 'overgang' wekt de indruk van iets tijdelijks, een fase die je doorstaat en waar je daarna doorheen bent. Dat beeld klopt niet met de data. Perimenopauze begint vaak al in je late jaren 30 of vroege jaren 40, jaren voordat de menstruatie stopt, en brengt al opvliegers, stemmingswisselingen en slaapproblemen met zich mee.

Die onduidelijkheid over duur leidt in de praktijk tot twee problemen. Vrouwen wachten te lang met hulp zoeken omdat ze denken dat 'het vanzelf overgaat', en artsen in de eerste lijn hebben vaak beperkte tijd om de fase precies te duiden. Bloedwaarden zoals FSH en TSH (schildklierwaarde, normaal tussen 0,4 en 4,0 mU/L) geven een objectiever beeld dan leeftijd of klachtenlijstjes alleen, en dat is precies waarom Menovia bij de intake met bloedonderzoek, DNA-onderzoek, microbioomanalyse en de DUTCH-test werkt in plaats van met een vragenlijst.

Wat je moet weten voordat je de duur van jouw overgang beoordeelt

• Je leeftijd bij de eerste klachten. Perimenopauze begint gemiddeld tussen 45 en 50 jaar, maar kan al vanaf 35 jaar starten.
• Je cyclusgeschiedenis van de afgelopen 12 maanden. Onregelmatige cycli zijn de eerste klinische aanwijzing voor perimenopauze.
• Eventuele schildklierklachten. Een verstoorde schildklier kan opvliegers en vermoeidheid geven die lijken op overgangsklachten, zonder dat de overgang de oorzaak is.
• Familiegeschiedenis. De leeftijd waarop je moeder in de overgang kwam, is een indicatie (geen garantie) voor jouw eigen tijdspad.
• Bloedwaarden, indien beschikbaar. FSH, TSH en oestradiol geven samen een preciezer beeld dan klachten alleen.

De fases van de overgang en hun gemiddelde duur

1. Vroege perimenopauze: de eerste signalen herkennen

Deze fase begint met subtiele veranderingen: een net iets kortere of langere cyclus, mildere PMS-achtige klachten, af en toe een opvlieger. Gemiddeld duurt de vroege perimenopauze 2 tot 4 jaar. De oestrogeenspiegel schommelt in deze periode sterk, wat de wisselende klachten verklaart. Veelgemaakte fout: klachten toeschrijven aan stress of leeftijd zonder bloedonderzoek, waardoor de fase soms jaren onopgemerkt blijft.

2. Late perimenopauze: cycli worden onregelmatig

In deze fase vallen menstruaties regelmatig 60 dagen of langer uit. Opvliegers, nachtzweten en slaapproblemen nemen toe in frequentie. Deze fase duurt gemiddeld 1 tot 3 jaar en eindigt met de laatste menstruatie. FSH-waarden boven 25 tot 30 IE/L bevestigen in combinatie met de cyclusgeschiedenis dat je in deze fase zit. Veelgemaakte fout: wachten tot klachten 'ondraaglijk' zijn voordat er onderzoek wordt gedaan, terwijl vroege diagnostiek het behandelplan preciezer maakt.

3. Menopauze: het punt, geen periode

De menopauze zelf is per definitie één dag: de datum waarop je precies 12 maanden niet hebt gemenstrueerd. In Nederland ligt dat gemiddeld rond je 51e levensjaar. Dit is geen fase die 'duurt', maar het ijkpunt waarmee perimenopauze en postmenopauze worden afgebakend. Veelgemaakte fout: menopauze en overgang als synoniemen gebruiken, waardoor duurvragen ('hoe lang duurt de menopauze') onbeantwoordbaar worden gesteld.

4. Vroege postmenopauze: de eerste 5 jaar na de laatste menstruatie

Klachten als opvliegers kunnen nog jaren aanhouden, bij een deel van de vrouwen zelfs 7 tot 10 jaar na de laatste menstruatie. Tegelijk start in deze fase het versnelde botmassaverlies: 10 tot 20% in de eerste vijf jaar na de menopauze, een direct gevolg van de dalende oestrogeenspiegel. Dit is de fase waarin bloedonderzoek, leefstijlaanpassingen (calcium, vitamine D, krachttraining) en, waar geïndiceerd, bio-identieke hormoontherapie gelijktijdig worden ingezet, niet na elkaar, om zowel klachten als botverlies te beperken. Veelgemaakte fout: aannemen dat klachten na de menopauze automatisch binnen een jaar verdwijnen.

5. Late postmenopauze: klachten nemen doorgaans af, aandacht verschuift

Vanaf ongeveer 5 tot 10 jaar na de menopauze nemen vasomotorische klachten bij de meeste vrouwen geleidelijk af, terwijl aandacht voor botdichtheid, hart- en vaatgezondheid en slijmvliesklachten (vaginale droogte) toeneemt. Deze fase duurt in principe de rest van het leven. Monitoring via periodieke bloedcontroles blijft relevant, ook als de acute klachten zijn afgenomen.

Veelvoorkomende knelpunten bij het inschatten van de duur

• 'Mijn klachten zijn te mild om als perimenopauze te tellen.' Mild betekent niet afwezig: bloedonderzoek maakt objectief zichtbaar of hormoonspiegels al aan het verschuiven zijn, ook bij lichte klachten.
• 'Ik ben pas 42, dat kan de overgang nog niet zijn.' Perimenopauze start bij een deel van de vrouwen al voor het 45e jaar; leeftijd alleen sluit niets uit.
• 'Mijn opvliegers zijn na de menopauze niet weggegaan, dus er klopt iets niet.' Bij een deel van de vrouwen houden opvliegers 7 tot 10 jaar na de laatste menstruatie aan; dat is geen uitzondering maar een bekend patroon.
• 'Ik dacht dat het de schildklier was, niet de overgang.' Schildklierafwijkingen (TSH buiten 0,4 tot 4,0 mU/L) en overgangsklachten overlappen sterk in symptomen zoals vermoeidheid en warmteklachten, en verdienen allebei bloedonderzoek in plaats van een aanname.
• 'Ik wacht wel tot de klachten erger worden.' Botmassaverlies begint al in de vroege postmenopauze, ruim voordat het voelbaar is; wachten op klachten betekent wachten op een proces dat al langer loopt.

Hulpmiddelen en bronnen

• Bloedonderzoek naar FSH, oestradiol en TSH als startpunt voor het bepalen van jouw fase.
• DNA-onderzoek en microbioomanalyse, twee van de vier diagnostische pijlers die Menovia gebruikt naast bloedonderzoek en de DUTCH-test.
• Het overzicht van Menovia met de drie trajecten: Basis (€75 per maand, intake €350), Plus (€135 per maand, intake €850) en Compleet (€199 per maand, intake €1.299), elk opgebouwd uit 7 stappen over minimaal 6 maanden.
• Het artikel over schildklier en opvliegers als je twijfelt of jouw klachten door de overgang of door de schildklier komen.
• Sinds mei 2026 worden consulten deels vergoed via de aanvullende verzekering (categorie natuurgeneeskundig consult, verschilt per verzekeraar). Let op: magistrale medicatie, DHEA en testosteron voor vrouwen zijn in Nederland niet geregistreerd en worden niet vergoed.

Wat je hierna kunt doen

Als je twijfelt in welke fase je zit, is een bloedtest een preciezer startpunt dan een symptomenlijst. FSH, TSH en oestradiol samen laten zien of je perimenopauze, menopauze of postmenopauze aan het naderen bent, en dat bepaalt of leefstijl, supplementen en eventueel bio-identieke hormoontherapie als gelijktijdig ingezet behandelplan zinvol zijn. Twijfel je specifiek of je klachten door je schildklier komen, lees dan eerst het artikel over schildklier en opvliegers voordat je een traject kiest.

Veelgestelde vragen

Hoeveel jaar duurt de overgang gemiddeld? De volledige overgang, van vroege perimenopauze tot het einde van klachten in de postmenopauze, duurt gemiddeld 7 tot 10 jaar. Perimenopauze zelf beslaat daarvan meestal 4 tot 8 jaar.

Wat is het verschil tussen perimenopauze en menopauze? Perimenopauze is de jarenlange overgangsfase met wisselende hormoonspiegels en onregelmatige cycli. Menopauze is één specifieke dag: 12 maanden na je laatste menstruatie.

Op welke leeftijd begint de overgang meestal? Perimenopauze start gemiddeld tussen 45 en 50 jaar, al zijn vroege starts vanaf 35 jaar niet uitzonderlijk. De menopauze zelf valt in Nederland gemiddeld rond het 51e levensjaar.

Duurt de overgang bij iedereen even lang? Nee, de duur verschilt sterk per vrouw en hangt samen met factoren als familiegeschiedenis, leefstijl en hormonale gevoeligheid. Bloedonderzoek geeft een preciezer beeld dan een gemiddelde alleen.

Kun je de duur van de overgang verkorten? De biologische fase zelf verkort je niet, maar de klachtenlast binnen die fase kan bij een deel van de vrouwen afnemen wanneer bloedwaarden, leefstijl en, waar nodig, bio-identieke hormoontherapie gelijktijdig worden afgestemd op de individuele situatie.

Hoe weet ik of ik in de overgang zit? Onregelmatige cycli, opvliegers en veranderd slaappatroon zijn de meest gebruikelijke signalen, maar bloedonderzoek naar FSH en oestradiol geeft objectieve bevestiging in plaats van een inschatting op klachten alleen.

Is hormoontherapie tijdens de hele overgang veilig? De WHI-studie uit 2002 (gemiddelde leeftijd van deelnemers 63 jaar, met geconjugeerd paardenoestrogeen plus synthetisch MPA) riep decennia geleden zorgen op, maar latere analyses en de Franse E3N-studie (ruim 80.000 vrouwen) laten bij bio-identiek progesteron gecombineerd met oestrogeen geen significant verhoogd borstkankerrisico zien ten opzichte van synthetische progestagenen. Veiligheid hangt af van timing, hormoonvorm en individuele bloedwaarden, en wordt bij Menovia per traject beoordeeld door BIG-geregistreerde artsen.

Wat kost een behandeltraject bij Menovia? Menovia werkt met drie trajecten: Basis vanaf €75 per maand (intake €350), Plus vanaf €135 per maand (intake €850) en Compleet vanaf €199 per maand (intake €1.299). Sinds mei 2026 wordt een deel van de consultkosten vergoed via de aanvullende verzekering, met uitzondering van magistrale medicatie, DHEA en testosteron.

Nog dit

Het meest onderschatte gegeven is niet de duur van de overgang zelf, maar het feit dat botmassaverlies (10 tot 20% in de eerste vijf jaar na de menopauze) al begint terwijl de meeste vrouwen nog volop met opvliegers bezig zijn. Wie pas actie onderneemt zodra de klachten verminderen, mist het venster waarin dat botverlies het snelst gaat. Bloedonderzoek dat botgerelateerde waarden meeneemt, is daarom net zo relevant als onderzoek naar FSH en oestradiol, ook als je vasomotorische klachten mild vindt.