Wat is BHRT? Lees alles wat je moet weten over Bio-Identieke Hormoontherapie

Voel je je de laatste tijd niet meer helemaal jezelf? Slaapproblemen, stemmingswisselingen, een lichaam dat verandert op manieren die je niet goed kunt plaatsen? De kans is groot dat je hormonen hierin een rol spelen. En steeds meer vrouwen ontdekken dat bio-identieke hormoontherapie (BHRT) een effectieve en veilige weg is om de balans te herstellen.

In Nederland gebruikte in 2023 slechts 4,3% van de vrouwen tussen 45 en 60 hormoontherapie — terwijl dat in het Verenigd Koninkrijk 16% is. Het verschil zit grotendeels in kennis en toegankelijkheid. Want de wetenschap is duidelijk: voor de meeste vrouwen is goed begeleid BHRT veilig en effectief.

Wat is BHRT?

BHRT staat voor Bio-Identieke Hormoonvervangingstherapie. Het is een vorm van hormoontherapie waarbij de gebruikte hormonen moleculair identiek zijn aan de hormonen die jouw lichaam zelf aanmaakt.

Dat klinkt technisch, maar het principe is eenvoudig. Je lichaamscellen hebben receptoren — sloten — waar hormonen op moeten klikken om hun werk te doen. Bio-identieke hormonen zijn de exacte sleutel. Ze passen perfect, activeren de juiste processen en worden door het lichaam herkend als eigen hormonen. Synthetische hormonen — zoals sommige progestagenen in reguliere HRT — hebben een licht afwijkende structuur. Ze passen ook in het slot, maar activeren soms andere mechanismen dan bedoeld, wat kan leiden tot bijwerkingen.

Dit verschil is niet theoretisch. De beruchte WHI-studie (2002) gebruikte synthetisch medroxyprogesteronacetaat (MPA) als progestageen — en vond een verhoogd borstkankerrisico. Latere studies met bio-identiek progesteron laten een aanzienlijk gunstiger risicoprofiel zien. Het type hormoon maakt een wezenlijk verschil.

Welke hormonen worden gebruikt?

Bij Menovia werken we met de volgende bio-identieke hormonen, afhankelijk van jouw profiel en pakket:

• 17β-oestradiol: de meest actieve oestrogeenvorm, identiek aan het oestradiol dat je eierstokken aanmaakten. Toegediend via gel, crème of pleister (transdermaal) voor stabiele spiegels zonder leverbelasting.
• Progesteron: bio-identiek progesteron (zoals Utrogestan), identiek aan het progesteron dat je lichaam zelf produceerde. Bevordert slaap, vermindert angst en beschermt het baarmoederslijmvlies. Gunstiger profiel dan synthetische progestagenen.
• Testosteron: ook vrouwen hebben testosteron nodig — voor energie, libido, spierkracht en cognitieve scherpte. Bij lage waarden kan testosteronsuppletie onderdeel zijn van het behandelplan.
• DHEA: een voorloperhormoon dat door het lichaam wordt omgezet naar oestrogeen en testosteron. Kan onderdeel zijn van een behandelplan voor specifieke klachten.

Hoe worden bio-identieke hormonen gemaakt?

Bio-identieke hormonen worden niet "gewoon" uit planten gehaald — ze worden in een gespecialiseerde farmaceutische omgeving gesynthetiseerd vanuit plantaardige bronnen (soja of wilde yam). De plantaardige stof wordt chemisch omgezet tot een molecuul dat exact overeenkomt met menselijk hormoon. De plantaardige oorsprong garandeert de biogelijkheid; de farmacie garandeert de zuiverheid en doseernauwkeurigheid.

Bij Menovia gebruiken we geregistreerde geneesmiddelen of, waar dat klinisch beter past, bereidingen via een gespecialiseerde apotheek. Altijd op recept van een BIG-geregistreerde arts.

Toedieningsvormen: transdermaal als gouden standaard

De manier waarop hormonen worden toegediend, beïnvloedt de veiligheid en effectiviteit aanzienlijk.

Transdermaal (gel, crème, pleister) is de voorkeursroute voor oestradiol. Hormonen worden via de huid direct in de bloedbaan opgenomen, zonder de lever te passeren. Dit geeft:

• Stabielere hormoonspiegels (geen pieken en dalen)
• Geen verhoogd tromboserisico — een grootschalige studie (>13.000 vrouwen) bevestigde dit
• Minder belasting van de lever

Oraal progesteron (capsule) is de voorkeursvorm voor progesteron — via de lever omgezet naar actieve metabolieten die ook kalmerende effecten hebben op het zenuwstelsel, wat de slaapkwaliteit verbetert.

Voor wie is BHRT geschikt?

BHRT is geschikt voor de meeste vrouwen met overgangsklachten die hun dagelijks leven beïnvloeden. Concreet:

• Vrouwen in de perimenopauze of postmenopauze met opvliegers, slaapproblemen, stemmingsklachten of vaginale droogheid
• Vrouwen met een vroege menopauze (vóór 45 jaar) — bij hen is BHRT bovendien belangrijk voor bescherming van bot en hart
• Vrouwen met verhoogd risico op osteoporose

BHRT is niet geschikt bij een actieve hormoonafhankelijke maligniteit, doorgemaakte ernstige trombose, of actieve leverziekte. Een BIG-geregistreerde arts beoordeelt individueel of BHRT voor jou de juiste keuze is.

Wat je kunt verwachten van BHRT

BHRT is geen wondermiddel dat van de ene dag op de andere werkt — maar de meeste vrouwen merken al binnen twee tot acht weken verbetering in slaap, stemming en opvliegers. Volledig effect treedt meestal op na twee tot drie maanden. De dosering wordt vervolgens op basis van bloedwaarden en klachten bijgesteld — zo komen we tot de optimale instelling voor jouw lichaam.

Wil je weten of BHRT bij jou past? Bij Menovia start je met een vrijblijvende screening. Een BIG-geregistreerde arts bekijkt je situatie, bloedwaarden en klachtenpatroon — en stelt een behandelplan op dat écht aansluit bij jouw biologie. Lees meer over hoe het traject werkt.