15.11.2026

Waarom Hormonale Disbalans Rond De Overgang Vaak Onopgemerkt Blijft

Hormonale Disbalans

Waarom jouw klachten niet “tussen je oren” zijn

Hormonale disbalans rond de overgang voelt vaak vaag en ongrijpbaar, maar heeft een heel lichamelijke basis. Je slaapt slechter, wordt zwetend wakker, hebt een kort lontje en je energie is zoek, juist nu de dagen korter en donkerder worden. Je laat bloed prikken, de uitslagen lijken “normaal”, en je hoort misschien dat stress of leeftijd een rol speelt. Toch voel jij dat er meer aan de hand is dan alleen drukte of een winterdip.

Veel vrouwen tussen grofweg 40 en 60 zitten in de peri- of postmenopauze en lopen rond met onbegrepen klachten. NAMS (North American Menopause Society) beschrijft dat schommelende hormonen in deze fase vaak sterk samenhangen met symptomen, ook als standaardbloedonderzoek rustig oogt (NAMS Position Statement 2022 [TE VERIFIËREN DOOR FREEHA: exacte referentie]). De reguliere zorg kijkt meestal per klacht apart, bijvoorbeeld slapen, stemming of gewicht, en minder naar het totaalplaatje van je hormonale balans. Wij bij Menovia werken met BIG-geregistreerde artsen en evidence-based diagnostiek, zodat jij beter kunt begrijpen wat er in je lichaam speelt en de regie houdt.

Hoe hormonale disbalans er echt uitziet in je lichaam

In de overgang veranderen je hormonen niet netjes in een rechte lijn. Oestrogeen en progesteron gaan schommelen en later dalen, terwijl het FSH (follikelstimulerend hormoon) juist stijgt. Een FSH-waarde boven ongeveer 25 tot 30 IE/L kan passen bij een menopauzale fase, volgens NAMS, al zegt één getal nooit alles (NAMS 2022 [TE VERIFIËREN DOOR FREEHA: exacte referentie]). Je lichaam is als het ware op zoek naar een nieuw evenwicht.

Klachten die vaak worden toegeschreven aan “drukte” of “stress” kunnen in deze fase juist passen bij hormonale disbalans, zoals:

  • Brain fog, moeite met concentreren of woorden vinden  
  • Nachtelijk zweten en opvliegers  
  • Hartkloppingen, vooral in rust of ‘s nachts  
  • Spier- en gewrichtspijn zonder duidelijke oorzaak  
  • Plots extra vet rond buik en heupen  

Mentaal zie je vaak:

  • Meer angst of onrust  
  • Somberheid of verlies van plezier  
  • Kort lontje, sneller geërgerd  
  • Minder zin in seks  

Harvard Women’s Health Watch beschrijft dat dalend oestrogeen kan bijdragen aan veranderingen in systemen in de hersenen, zoals serotonine en GABA, die betrokken zijn bij stemming en ontspanning (Harvard Women’s Health Watch [TE VERIFIËREN DOOR FREEHA: jaargang en nummer]). Het gaat dus niet “alleen maar” om hormonen in je eierstokken, maar ook om hoe je hersenen signalen verwerken.

Daarnaast spelen vaak andere hormonen mee. De schildklier, cortisol (stresshormoon) en insuline kunnen bij een deel van de vrouwen mee ontregelen in deze levensfase. Dat kan bijdragen aan vermoeidheid, schommelende bloedsuikers, hongerpieken en verdere gewichtstoename, via veranderingen in insulinegevoeligheid en energiemetabolisme, zoals beschreven in endocrinologische literatuur en overzichtsartikelen in The Lancet (The Lancet Diabetes & Endocrinology [TE VERIFIËREN DOOR FREEHA: exacte referentie]). Het geheel vormt dan een patroon van hormonale disbalans, niet één los hormoonprobleem.

Waarom hormonale disbalans zo vaak onopgemerkt blijft

Veel vrouwen horen dat hun bloedwaarden “prima” zijn, terwijl ze zich allesbehalve prima voelen. Standaardtesten zoals Hb, glucose en TSH vallen vaak binnen brede referentiewaarden die niet speciaal zijn afgestemd op vrouwen in de overgang, zo benoemt NAMS (NAMS 2022 [TE VERIFIËREN DOOR FREEHA]). Je kunt dus in de perimenopauze zitten, met forse klachten, terwijl de computer in het laboratorium een groen vinkje geeft.

Daar komt bij dat het medisch systeem gebouwd is op korte consulten en één hulpvraag per keer. De Nederlandse Internisten Vereniging schrijft dat dit het overzien van samenhang bij meerdere klachten lastiger kan maken, vooral bij chronische en overlappende problemen (Nederlandse Internisten Vereniging [TE VERIFIËREN DOOR FREEHA: document over multimorbiditeit]). Je komt misschien eerst voor slaap, later voor hartkloppingen, dan weer voor stemming of gewicht. Als niemand het geheel koppelt aan je cyclusveranderingen en leeftijd, blijft hormonale disbalans snel onder de radar.

Ook culturele factoren spelen mee:

  • Het beeld dat de overgang “erbij hoort”  
  • De neiging om klachten weg te lachen of te bagatelliseren  
  • De gedachte dat je niet moet “zeuren”  

Zo kun je zelf ook gaan twijfelen: stel ik me aan, is dit gewoon ouder worden? In de donkere maanden rond november en december noemen veel mensen hun vermoeidheid en somberheid een “winterdip”. The Lancet Psychiatry beschrijft dat seizoensinvloeden op stemming kunnen voorkomen, onder meer via veranderingen in lichtblootstelling en melatonine (The Lancet Psychiatry [TE VERIFIËREN DOOR FREEHA: seizoensinvloed en stemming]). Bij vrouwen in de overgang kunnen die invloeden zich opstapelen op een al kwetsbare hormonale balans. Het is dan niet óf winter, óf hormonen, maar vaak én-én.

Van vage klachten naar meetbare patronen in jouw hormonen

Wij bij Menovia kijken breed en gestructureerd naar jouw verhaal. Eerst luisteren we. We brengen in kaart:

  • Klachten, duur en momenten op de dag  
  • Menstruatiepatroon of uitblijven van menstruatie  
  • Leefstijl, werk, slaap en stress  
  • Familiegeschiedenis, bijvoorbeeld hart- en vaatziekten of borstkanker  
  • Psychische voorgeschiedenis, zoals angst of depressie  

Daarna volgt meestal uitgebreider bloedonderzoek, gericht op de overgangsfase, zoals:

  • Oestrogeen en progesteron  
  • FSH en LH  
  • Schildklierfunctie  
  • Vitamine D  
  • Lipidenprofiel (vetten in het bloed)  

Grote studies zoals WHI en E3N en publicaties in The Lancet koppelen veranderingen in oestrogeen en andere risicofactoren probabilistisch aan langetermijnrisico’s, zoals botdichtheid en hartziekten (WHI, The Lancet, E3N [TE VERIFIËREN DOOR FREEHA: specifieke artikelen]). Deze onderzoeken zijn complex en niet één-op-één te vertalen naar jouw persoonlijke situatie, maar ze helpen wel bij het inschatten van patronen en risico’s.

In sommige gevallen gebruiken we verdiepende testen, bijvoorbeeld:

  • DUTCH-test, om dag- en nachtpersoonlijke cortisolpatronen en bepaalde hormoonmetabolieten te bekijken  
  • DNA-onderzoek, om iets te leren over je oestrogeenmetabolisme en een mogelijk verhoogd tromboserisico  

De meerwaarde van DUTCH-test en DNA-onderzoek is in de reguliere richtlijnen nog beperkt onderbouwd met grote gerandomiseerde onderzoeken; deze testen kunnen aanvullend inzicht geven, maar zijn geen vervanging van standaarddiagnostiek [TE VERIFIËREN DOOR FREEHA: standpunt NAMS / NIV over deze testen]. Dat soort informatie kan helpen bij het kiezen van de vorm en dosering van bio-identieke hormonen die waarschijnlijk het best bij jouw lichaam passen. Geen enkele test geeft 100 procent zekerheid. Maar de combinatie van jouw klachtenpatroon, lichamelijk onderzoek en meerdere waarden tegelijk kan een sterk signaal geven dat hormonale disbalans een rol speelt, zoals NAMS ook beschrijft (NAMS 2022 [TE VERIFIËREN DOOR FREEHA]). Zo wordt “vage moeheid” een meetbaar en bespreekbaar patroon.

Wat je wél kunt doen om de regie terug te pakken

Bij een deel van de vrouwen kan bio-identieke hormoontherapie bijdragen aan verlichting van overgangsklachten, via het gedeeltelijk aanvullen van dalende oestrogeen- en progesteronspiegels met lichaamseigen stoffen, blijkt uit richtlijnen van NAMS en analyses van WHI en E3N (NAMS 2022, WHI, E3N [TE VERIFIËREN DOOR FREEHA: exacte referenties]). Op basis van deze studies kijken we altijd naar:

  • Familieanamnese, bijvoorbeeld borstkanker of hartziekten  
  • BMI en buikomvang  
  • Rookstatus en bloeddruk  
  • Persoonlijke voorkeur en eerdere ervaringen  

Advies: hormoontherapie stem je samen met een BIG-geregistreerde arts af, met de laagst werkzame dosis die bij jou past en met regelmatige evaluaties van effect en bijwerkingen, in lijn met NAMS- en WHI-inzichten.

Hormonen staan nooit los van je leefstijl. Daarom combineren we bij Menovia hormoontherapie vanaf het begin met:

  • Slaaphygiëne, bijvoorbeeld vaste bedtijden en schermrust, wat kan bijdragen aan stabielere cortisolpatronen [TE VERIFIËREN DOOR FREEHA: bron slaaphygiëne en cortisol]  
  • Krachttraining, om spiermassa en botten te ondersteunen; botmassa kan in de eerste 5 jaar na de menopauze met ongeveer 10, 20% afnemen, blijkt uit publicaties in The Lancet over postmenopauzaal botverlies (The Lancet [TE VERIFIËREN DOOR FREEHA: exacte referentie])  
  • Voeding met stabiele bloedsuikers en minder snelle pieken, wat kan bijdragen aan betere insulinegevoeligheid en minder gewichtstoename [TE VERIFIËREN DOOR FREEHA: bron voeding en insulinegevoeligheid]  
  • Gericht gekozen supplementen, zoals vitamine D, omega-3 en magnesium, afhankelijk van jouw waarden en op basis van richtlijnen van onder meer de Nederlandse Internisten Vereniging en internationale endocrinologische verenigingen [TE VERIFIËREN DOOR FREEHA: exacte referenties]  

Bij hardnekkig extra gewicht rond de buik kan GLP-1-medicatie in sommige gevallen als aanvulling worden ingezet. GLP-1-agonisten kunnen bijdragen aan gewichtsverlies via effecten op eetlustregulatie en glucosestofwisseling, zoals beschreven in randomized controlled trials die ook in The Lancet zijn gepubliceerd (The Lancet Diabetes & Endocrinology [TE VERIFIËREN DOOR FREEHA: specifieke GLP-1-trials]). Deze middelen zetten we altijd in combinatie met leefstijl en niet als vervanging daarvan.

Mentale gezondheid hoort hier net zo bij. Harvard Women’s Health Watch beschrijft dat ondersteuning bij angst, somberheid en relatie- of seksuele problemen het effect van medische en leefstijlbehandeling kan versterken, onder andere via betere therapietrouw en stressreductie (Harvard Women’s Health Watch [TE VERIFIËREN DOOR FREEHA: specifieke referentie]). Soms betekent dat dat wij bij Menovia voorstellen om ook met een psycholoog of seksuoloog te werken. Dat is geen teken dat het “tussen je oren” zit, maar erkenning dat je brein onderdeel is van je lichaam.

Uiteindelijk gaat het om empowerment: jij leert patronen herkennen in je klachten, je eventueel nog aanwezige cyclus, je slaap en je stemming. “Terug in je kracht” is geen slogan, het is een proces dat tijd, kennis en goede begeleiding vraagt.

Zet deze winter een eerlijke stap naar hormonale duidelijkheid

Richting feestdagen en kortere dagen is je draagkracht vaak lager. Je planning loopt vol, de druk van werk en gezin neemt toe, terwijl je lichaam eigenlijk om rust en aandacht vraagt. Veel vrouwen reageren hierop door nog harder te gaan lopen en zichzelf te vertellen dat ze “niet zo moeten zeuren”. Maar je lichaam stuurt signalen met een reden.

Wat kun je nu al doen om meer helderheid te krijgen?

  • Houd een klachtenlijst bij: wanneer treden klachten op, hoe voelt het precies?  
  • Noteer je menstruatie- en slaappatroon, ook als je cyclus al onregelmatig is  
  • Vraag in de familie naar hart- en vaatziekten, trombose, borstkanker en osteoporose  
  • Schrijf je vragen op voor een gesprek met een BIG-geregistreerde arts  

Wij bij Menovia werken volledig online, met een digitaal intakegesprek en, waar mogelijk, thuistesten of laboratoriumonderzoek dicht bij jou in de buurt. Daarna plannen we vervolggesprekken om behandeling met bio-identieke hormonen, leefstijlaanpassingen, supplementen en eventuele GLP-1-ondersteuning samen af te stemmen en regelmatig bij te sturen.

Hormonale disbalans rond de overgang blijft vaak onopgemerkt in standaardcijfers en korte consulten, maar jij voelt het elke dag in je lichaam. Advies: neem je klachten serieus, vraag om medisch onderbouwde aandacht en kies voor begeleiding die ruimte maakt voor zowel cijfers als jouw verhaal, zodat jij met kennis, data en deskundige steun de regie houdt over deze volgende fase van je leven.

Zet de eerste stap naar meer balans in de overgang

Merk je klachten die kunnen wijzen op een hormonale disbalans en wil je zeker weten wat er speelt? Bij Menovia SEO kijken onze BIG-geregistreerde artsen niet alleen naar je symptomen, maar ook naar de onderliggende oorzaken met behulp van uitgebreide diagnostiek. Samen stellen we een persoonlijk behandelplan op met zo nodig bio-identieke hormoontherapie, afgestemd op jouw leven en gezondheidsdoelen. Plan een oriënterend consult en ontdek welke verbeteringen op korte én lange termijn mogelijk zijn.

Gratis gids: de overgang, een bredere kijk

De overgang is méér dan opvliegers. In onze gratis menopauzegids leggen onze artsen uit wat er hormonaal in je lichaam gebeurt, welke klachten je er vaak niet mee associeert, en welke behandelmogelijkheden er zijn. In gewone taal, medisch onderbouwd.

Menopauze Gids

Menovia

Meld je vandaag nog aan

Bedankt! Je aanmelding is ontvangen!
Oeps! Er ging iets mis.